Metody łączenia rur. Gwintowanie rur, zgrzewanie, czy skręcanie - co najlepiej wybrać?

Marzy Ci się idealnie wykonany system instalacyjny, który będzie spełniał wszystkie swoje funkcje, a na dodatek będzie także odpowiednio wytrzymały? Obawiasz się, że spotka Cię niezbyt miła niespodzianka w postaci rozszczelnienia? Obecnie każda instalacja - niezależnie od budynku - wykorzystuje różnego rodzaju przewody i kształtki. Ich szczelność w dużej mierze zależy od odpowiednio dopasowanej i wykonanej później metody łączenia rur. Możliwości w tym zakresie jest wiele. Które metody łączenia rur są najlepsze i jak wygląda ta kwestia dla poszczególnych typów instalacji?

Wśród przewodów metalowych znajdują się między innymi produkty mosiężne i miedziane.
Wśród przewodów metalowych znajdują się między innymi produkty mosiężne i miedziane.

Rodzaje rur wykorzystywane w systemach instalacyjnych

W instalacjach domowych najczęściej wykorzystywane są rury wykonane ze stopu różnego rodzaju metali lub tworzyw sztucznych. Wśród przewodów metalowych znajdują się między innymi produkty mosiężne i miedziane. Ten rodzaj rur znajduje zastosowanie przede wszystkim w systemach wodnych oraz grzewczych. Nie bez znaczenia są w tym przypadku ich właściwości. Przewody charakteryzują się wysoką odpornością na szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych, uszkodzenia mechaniczne, rdzę oraz wszelkie środki chemiczne. Bardzo dobrze znoszą wyższe temperatury oraz ciśnienie.

Inną grupą są elementy wykonane z tworzyw sztucznych, takie jak np. rury PEX, PP-R, PP oraz PE. Wszystkie z nich charakteryzują się tym, że tłumią wibracje i wyciszają szumy powstające w instalacji z uwagi na fakt, że nie przenoszą drgań. Są one także bardzo odporne na wilgoć i korozję. Jednak największą zaletą jest ich niewielka waga i poręczny kształt.

Tego typu rury mogą być wykorzystywane w instalacjach wodnych z uwagi na brak zmiany zapachu czy barwy. Wielu specjalistów zauważa także, że łączenie rur PEX, PE, PP oraz PP-R jest bardzo szybkie i znacznie łatwiejsze niż np. łączenie rur miedzianych, czy gwintowanie rur.

Metody łączenia rur - podstawowe informacje

Decydując się na wykonanie systemu instalacyjnego, warto poznać także podstawowe metody łączenia rur. Istnieją dwa sposoby wykorzystywane w tym zakresie - określane jako stałe i rozłączne.

W przypadku połączenia stałego - nazywanego także nierozłącznym - rozdzielenie i demontaż scalonych wcześniej elementów nie jest możliwy bez ich zniszczenia. Do tej grupy zalicza się np: zgrzewanie rur PE, czy klejenie przewodów.

Połączenia rozłączne charakteryzują się możliwością wielokrotnego montażu i demontażu rur bez ich uszkodzenia. Należy do nich gwintowanie rur, połączenia kielichowe czy śrubowe.

W instalacjach sanitarnych wyróżnia się również połączenia pośrednie i bezpośrednie. Połączenia pośrednie to te, w których do scalenia rur stosuje się dodatkowe kształtki łączące np.: kolanka, mufytrójniki. Połączenia bezpośrednie nie wymagają natomiast wykorzystania elementów uzupełniających.

Jakie są metody łączenia rur PP-R?

Rury wykonane z PP-R są jednymi z najchętniej wybieranych. Są one produkowane z tworzywa sztucznego nazywanego polipropylenem - stąd też skrót w nazwie PP-R. Jeżeli chodzi o metody łączenia rur tego typu, to najczęściej wykorzystywane jest w tym przypadku zgrzewanie. Podstawowym elementem używanym podczas wykonywania połączeń jest przede wszystkim mufa PP-R, która umożliwia scalenie ze sobą dwóch przewodów. Może jednak zdarzyć się, że będziesz chciał zmienić bieg instalacji - wówczas przyda się np. trójnik PP-R. Możliwe jest również połączenie rur o różnych średnicach. W takiej sytuacji wykorzystaj mufę redukcyjną PP-R lub trójnik redukcyjny PP-R.

Metody łączenia rur wykonanych z polipropylenu generują konieczność wykorzystania zgrzewarki polifuzyjnej do tworzyw termoplastycznych. Tego typu urządzenie różni się przede wszystkim mocą. Popularna jest zgrzewarka do rur 1100W. Jednak, jeżeli zależy Ci na jeszcze wyższej wydajności to lepszym wyborem może okazać się wybór zgrzewarki do rur 2660W. W momencie nagrzewania rury dochodzi do stopienia jej zewnętrznej powierzchni, która łączy się powierzchnią wewnętrzną kształtki. Powstałe w ten sposób połączenie jest trwałe i idealnie szczelne.

Elementy systemu PP-R można jednak łączyć ze sobą również przez gwintowanie rur. W tym celu wykorzystuje się złączki ze specjalnie wtopionym mosiężnym gwintem zewnętrznym lub wewnętrznym. Konieczne jest również zastosowanie specjalnego środka, który zdecydowanie ułatwia tę czynność. Pomocny będzie olej do gwintowania.

Łączenie rur PEX - najważniejsze informacje

Do połączeń przewodów znajdujących się w instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody najczęściej wykorzystywane są kształtki skręcane i zaprasowywane. Zarówno jedno, jak i drugie łączenie rur PEX daje zadowalające efekty i jest wytrzymałe wobec oddziałujących na nie czynników.

W przypadku elementów skręcanych, w celu połączenia kształtki z rurą należy jedynie dokręcić nakrętkę. Spowoduje to zaciśnięcie pierścienia zaciskowego na przewodzie. Pierścień został wyprofilowany w taki sposób, aby nie przesuwał się w momencie dokręcania nakrętki.

W przypadku metody łączenia rur z wykorzystaniem kształtek zaprasowywanych połączenie odbywa się poprzez tuleję, która jest nakładana bezpośrednio na rurę. Do tej metody łączenia przewodów niezbędna jest także specjalna zaciskarka. Urządzenie jest nakładane na tuleję zaciskową, a następnie włączana jest zgrzewarka. Już po kilku sekundach można usłyszeć trzask, który sygnalizuje, że tuleja została połączona z rurą.

Łączenie rur PE - jakie metody stosowane są najczęściej?

W systemach PE wyróżnia się dwa rodzaje technologii łączenia przewodów instalacyjnych. Jedną z nich jest zgrzewanie rur PE, które polega na podgrzaniu przyłączy przewodów, co powoduje ich uplastycznienie. Po nagrzaniu następuje łączenie rur PE poprzez ściśnięcie ich ze sobą. To rozwiązanie najczęściej stosuje się rurach o dużych średnicach.

Drugim sposobem na scalenie przewodów PE jest użycie złączek i kształtek - również wykonanych z polietylenu. Tego typu łączenie rur PE idealnie sprawdzi się w mniejszych rurach, znajdujących się np. w sieci wodociągowej.

Na czym polega łączenie rur miedzianych?

Łączenie rur miedzianych przebiega nieco inaczej niż inne metody. W tym przypadku bardzo ważny jest proces lutowania - na miękko lub twardo. Można również użyć złączek zaciskowych, zaprasować je lub przykręcić za pomocą kształtek gwintowanych. Te metody łączenia rur w przypadku instalacji wykorzystujących miedziane elementy są jednak zdecydowanie rzadziej wykorzystywane.

  • Lutowanie miękkie inaczej nazywane lutem cynowym stosuje się w instalacjach wodnych i grzewczych w celu połączenia rur lub ich naprawy. Ta metoda lutowania rozgrzewa metal do temperatury 200-250ºC. W tym celu wykorzystuje się prostą lutownicę elektryczną lub palnik z gazem propan-butan. Bardzo ważnym elementem jest spoiwo lutownicze lub pasta do lutu - które mogą być stosowane zamiennie.
  • Lutowanie twarde - od pierwszego rodzaju odróżnia je temperatura topnienia lutu. Musi być ona znacznie wyższa niż w przypadku lutu cynowego. Zazwyczaj jest to 630-890ºC. W tym przypadku należy użyć lutownicy o dużej mocy albo palnika gazowego. Ten rodzaj połączeń przeznaczony jest do stosowania w rurach o średnicy powyżej 28 mm oraz w instalacjach gazowych.

Metody łączenia rur PP

Rury i kształtki wykonane z tworzyw sztucznych znajdują zastosowanie głównie w instalacji kanalizacyjnej budynku. Wyróżnia się dwie główne metody łączenia rur w tego typu systemach.

Pierwszym z nich jest połączenie kielichowe - nazywane także łączeniem rur na wcisk. Jest to najprostsza do wykonania metoda scalenia elementów. W tym celu należy wykorzystać pastę poślizgową. Preparat rozprowadza się we wnętrzu kielicha, a następnie wciska do niego rurę. Środki poślizgowe są bezpieczne dla skóry, dlatego można rozprowadzać je ręką, bez konieczności użycia profesjonalnych narzędzi.

Jeżeli chodzi o inne metody łączenia rur PP, to popularnym sposobem jest ich scalanie z użyciem kleju. W celu przeprowadzenia tego procesu rurę po ucięciu fazuje się, czyli wygładza krawędzie. Następnie należy zaznaczyć na niej głębokość położenia kielicha. Bosy koniec rury oraz kielich kształtki trzeba wysmarować klejem.

Przy wkładaniu rury należy obrócić ją o 90°. Dzięki temu można uzyskać dokładniejsze rozprowadzenia kleju na całej powierzchni. Nadmiar preparatu można usunąć wilgotną ściereczką.

Łączenie rur PCV jest szybkie i proste, nie wymaga użycia specjalistycznych narzędzi, a instalację można przeprowadzić samodzielnie, zaopatrując się tylko w odpowiednie produkty.

FAQ

Zgrzewanie rur - co to dokładnie jest?

Zgrzewanie rur jest procesem, który dotyczy głównie systemów PE. W jego trakcie przyłącze rur są podgrzewane do odpowiedniej temperatury - w ten sposób stają się one plastyczne. Ich dociśnięcie do siebie sprawia, że rury łączą się.

Maksymilian Ignacyk
Autor: Maksymilian Ignacyk Specjalista ds. sprzedaży i marketingu w sklepie Instalguru

Najnowsze wpisy na blogu